Cukrzyca to zdradliwa choroba. Nie boli ani nie daje niepokojących objawów, ale nieleczona prowadzi do groźnych powikłań – można np. z jej powodu stracić stopę. Co zrobić, by do tego nie doszło?
W Polsce – według różnych szacunków – jest nawet 2 miliony chorych na cukrzycę. Wielu z nich o tym nie wie, bo dotąd się nie przebadali. Tymczasem, według ostrzeżeń WHO, do 2025 roku liczba cierpiących na tę chorobę sięgnie na świecie 300 mln – to prawdziwa pandemia, odczuwalna szczególnie w krajach bardziej rozwiniętych (do których Polska się już zalicza).
W tej przewlekłej chorobie najczęstszym powikłaniem jest tzw. zespół stopy cukrzycowej, który tylko w naszym kraju dotyka 100-150 tys. osób. To problem trudny do leczenia. U co piątego pacjenta konieczna jest amputacja kończyny. Tak dramatycznym powikłaniom w 80 proc. przypadków można zaradzić. Brakuje jednak wiedzy lekarzom i farmaceutom, a przede wszystkim – pacjentom. Bo to ci ostatni – przede wszystkim – muszą przestrzegać następujących zasad bezpieczeństwa i pielęgnacji stóp.
Objawy stopy cukrzycowej
Najpierw nieco teorii. Podstawową przyczyną, prowadzącą do powstania zespołu stopy cukrzycowej, jest rozwój neuropatii (czyli uszkodzenia włókien nerwowych kończyn dolnych). Neuropatia najczęściej dotyka chorych ze źle wyrównaną, trwającą wiele lat cukrzycą zarówno typu 1 jak i 2. Szczególnie chorzy w tym drugim przypadku już w momencie zgłoszenia się do lekarza od razu mają neuropatię i uszkodzenia nerwów.
Uszkodzenie włókien nerwowych powoduje zniekształcenie samych stóp. Stopa jest cieplejsza, pojawia się przykurcz palców (tzw. palce młoteczkowate), a wreszcie zanik czucia. Chory inaczej chodzi, inaczej też rozkłada się ciężar jego ciała. To już naprawdę stan alarmowy.
Nawet niewielka rana na stopie może być niebezpieczna
Brak czucia w stopie cukrzyka jest bardzo groźnym zjawiskiem. Chory nie odczuwa bólu w wyniku skaleczenia, otarcia, czy zranienia, dlatego często w ogóle nie jest go świadomy. Nie reaguje, nie zabezpiecza rany i nie szuka pomocy. Może wówczas dojść do zakażenia rany, a te będzie trudne do wyleczenia i może być przyczyną amputacji kończyn. Co 30 sekund ktoś, gdzieś na Ziemi traci stopę z powodu powikłań cukrzycowych.
U części pacjentów, oprócz neuropatii, może występować również niedokrwienie kończyn spowodowane miażdżycą. Niedokrwienie bardzo utrudnia leczenie ewentualnych ran i zwalczanie zakażenia.
